Kenar Notları
Bir Duvarın Rengini Değiştirince Başka Neler Değişir?
Buket Konur | Yayın Yönetmeni
Geçenlerde paylaştığım yazımda bir yere yerleştiğimi yüzleri tanımaya başladığımda ve evin duvarlarını istediğim renklere dönüştürdüğümde hissettiğimi söylemiştim. Bir de “Ama bundan daha sonra bahsedeceğim,” diye eklemiştim.
O “daha sonra” bu kadar çabuk gelecekmiş.
Ben evde bir şeyleri değiştirmeyi seviyorum. Bir duvarın rengi, bir çerçevenin yeri, kitaplığın bulunduğu köşe… Üstelik bir kere düzenleyip yıllarca aynı bırakabilenlerden de değilim. Bir süre sonra o sandalye başka yerde daha iyi durabilir, ayna başka bir duvara geçebilir, bir köşenin rengi birden gözüme bunaltıcı görünmeye başlayabilir.
Dışarıdan bakınca insanın kendine iş çıkarması gibi göründüğünün farkındayım. Biraz da öyle zaten.
Ama benim için bir duvarı boyamak hiçbir zaman yalnızca bir duvarı boyamakla kalmıyor.
Önce eşyalar çekiliyor. Raflar boşalıyor. Kutular açılıyor. Uzun zamandır elimi sürmediğim şeyler bir anda karşıma çıkıyor. “Bunu neden hâlâ saklıyorum?” dediğim bir şey oluyor. Sonra “Bunu unutmuşum, ne güzelmiş,” dediğim başka bir şey. Birkaç saat sonra ortada boya kutuları kadar verilecekler, başka yere taşınacaklar, yeniden kullanılacaklar da birikmeye başlıyor.
Ve boya kuruduğunda her şeyi eski yerine koymak istemiyorum.
Sanırım bana iyi gelen kısım tam da bu.
Bir odayı yenilerken, farkında olmadan o odada neyin kalacağına da yeniden karar veriyorum. Bir eşyanın yıllardır orada duruyor olması, yeniden oraya dönmesi için yeterli bir sebep olmuyor. Seviyor muyum? Kullanıyor muyum? Bana hâlâ bir şey ifade ediyor mu? Yoksa yalnızca alıştığım için mi hayatımda?
Madeleine Olivia’nın Minimalizm kitabını okurken bu yüzden birçok yerde kendimi yakaladım. Minimalizm denince benim zihnimde de bir zamanlar beyaz duvarlı, neredeyse boş, birkaç kusursuz eşyanın bulunduğu evler canlanıyordu. Oysa Olivia’nın anlattığı şey bundan daha esnek: mümkün olan en az eşyaya sahip olmaya çalışmak değil, sizin için neyin işe yaradığını bulmak; sevdiğiniz ve kullandığınız şeylere yer açmak.
Bu tanım benim evime daha çok uyuyor. Çünkü benim sadeleşme anlayışımın renksiz olmakla pek ilgisi yok. Tam tersine, duvarlara renk vermeyi seviyorum. Kitapları, çerçeveleri, sevdiğim küçük şeyleri ortadan kaldırmak da istemiyorum. Ama hepsinin orada bulunmasının bir nedeni olsun istiyorum.
Belki de sadeleşmek, bir evi boşaltmaktan çok onu biraz daha kendine benzetmek.
Kitapta hoşuma giden başka bir taraf da dağınıklıktan kurtulmayı büyük ve sert bir temizlik operasyonuna çevirmemesi. Olivia, her şeyi bir anda atmak yerine yavaşlamaktan; kullanmaktan, yeniden değerlendirmekten, vermekten, bağışlamaktan söz ediyor. Bu bana daha gerçek geliyor. Çünkü bazen bir şeyi evden çıkarmanın en iyi yolu onu çöpe atmak değil, başka bir yerde yaşamaya devam etmesini sağlamak.
Ben de bir düzen değişikliğinin ortasında bunu daha kolay yapıyorum. Normal bir günde yıllardır rafta duran bir şeye gözüm alışmış oluyor. Görmüyorum bile. Ama rafı tamamen boşalttığımda onu yeniden elime almak zorundayım. O anda küçük bir karar çıkıyor karşıma: Geri mi dönüyor, başka bir yere mi gidiyor, yoksa artık benden ayrılıyor mu?
İşin zihinsel tarafı da burada başlıyor galiba.
Dağınık bir çekmeceyi toparlayınca hayatımın bütün sorunlarının çözüldüğünü söylemeyeceğim. Bir duvarı pembeye, yeşile ya da maviye boyamanın da insanı bambaşka biri yaptığı yok. Ama fiziksel olarak bir şeyin yerini değiştirmek, bazen kafamda da küçük bir hareket yaratıyor.
Özellikle değiştiremeyeceğim şeylerin olduğu dönemlerde bunu daha çok fark ediyorum. Hayatın tamamına sözümüz geçmiyor. Bir haber geliyor, bir plan bozuluyor, bir şey beklediğimiz gibi olmuyor. Ama eve dönüp bir köşeye bakabiliyorum ve “Burası böyle olmak zorunda değil,” diyebiliyorum.
Sonra gerçekten değiştiriyorum.
Belki bunun verdiği rahatlık biraz kontrol duygusu, biraz yenilik, biraz da hareket. Fakat en çok, neyi yanımda tutmak istediğimi yeniden düşünmek hoşuma gidiyor.
Minimalizm’de de bana en yakın gelen yer burası oldu. Olivia, sadeleşmeyi kendinizi kaybedecek kadar takip etmeyin diyor; işe yarayanı alıp yaramayanı bırakmaktan söz ediyor. Hatta kendi gardırobunda hâlâ renk ve çeşit olduğunu özellikle anlatıyor. Yani minimalizmin tek bir görüntüsü yok.
Bence evlerin de olmamalı.
Bir evin huzurlu olması için bej olması gerekmiyor. Bir rafın sade olması için üzerinde tek bir vazo durması gerekmiyor. Bazen sadeleşmek, on şeyden dokuzunu atmak değil; o on şeyin hangisinin gerçekten sizin olduğunu fark etmek.
Benim için bu fark etme hâli çoğu zaman bir boya kutusuyla başlıyor.
Bir duvarın rengini değiştireyim derken bir raf boşalıyor. Raf boşalınca bir kutu açılıyor. Kutudan yıllardır bakmadığım şeyler çıkıyor. Bir kısmı gidiyor, bir kısmı başka bir yerde kendine yer buluyor, bir kısmına yeniden seviniyorum.
Sonunda oda biraz değişmiş oluyor.
Ben de galiba; “biraz”.